Kilka słów o piosence. Tadeusz Boy-Żeleński

Чтение книги онлайн.


Читать онлайн книгу Kilka słów o piosence - Tadeusz Boy-Żeleński страница

Жанр:
Серия:
Издательство:
Kilka słów o piosence - Tadeusz Boy-Żeleński

Скачать книгу

p>Kilka słów o piosence

      Kilka słów o piosence

      „Sokrates, warum treibst du keine Musik?…” 1

(Nietzsche, Geburt der Tragödie2)

      Było to w Paryżu; któregoś wieczora wałęsałem się wzdłuż bulwarów, gdy nagle zbudził mnie z zamyślenia głos przeraźliwie donośny a zachrypły, który śpiewał, a raczej mówiąc ściślej, darł się co następuje:

      Moi j'aime

      La femme

      A la folie… 3

      Zdumiony tym niespodziewanym publicznym wyznaniem zwróciłem głowę i ujrzałem następujący obraz: mały sklepik, o ścianach pokrytych od podłogi do sufitu edycjami piosenek, zaś na środku olbrzymi gramofon, z którego mosiężnej gardzieli wychodziły chrypliwe, a bezprzykładnie namiętne dźwięki słyszane przed chwilą. Naokoło tłum ludzi, mężczyzn i kobiet, przeważnie ubogo lub skromnie odzianych i powtarzających półgłosem za tym idealnie cierpliwym i niezmęczonym nauczycielem kuplet piosenki. Za chwilę fala ludzka wydobyła się na ulicę, nucąc już płynnie:

      Moi j'aime

      La femme

      A la folie…

      a wraz nowy tłum przechodniów opanował sklepik. W ten sposób „piosenka dnia” znajduje się w przeciągu kilku godzin na ustach wszystkich, aby nazajutrz ustąpić miejsca innej i zginąć w niepamięci.

      I nigdy tak wyraźnie jak wówczas nie odczułem, czym jest we Francji piosenka: jedną z elementarnych potrzeb egzystencji, artykułem spożywczym tak ważnym i niezbędnym jak wino i mąka. To tło trzeba czuć, aby zrozumieć ów genre4 literacki, który wykwitł z wrodzonej potrzeby odczuwania nie tylko gwałtownych wzruszeń, nie tylko wielkich smutków i radości, ale wprost najpowszedniejszych zjawisk życia codziennego w rytm piosenki.

      Stworzenie temu kultowi piosenki trwałej świątyni, a zarazem rynku zbytu było dziełem głośnego Salisa, twórcy Chat noiru5. Salis6, przy całej „bohemie7” obdarzony wielką praktycznością i niepospolitym talentem organizacyjnym, przeczuł kopalnię złota w tych fajerwerkach dowcipu i szalonych pomysłów, spalanych codziennie z wielkopańską rozrzutnością wśród koleżeńskich zebrań malarskich pracowni i knajp literackich. Rezultat przeszedł najświetniejsze oczekiwania – i dla niego samego i dla nowego genre'u literatury. Z otwarciem tego krateru z żywiołową siłą wybuchnęły talenty zdumiewająco silne i różnorodne. Sentymentalna, urocza piosenka Delmeta8, szerokie, dramatyczne akcenta Tyrteusza Montmartre'u

      Конец ознакомительного фрагмента.

      Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

      Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на ЛитРес.

      Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.

      1

      Sokrates, warum treibst du keine Musik (niem.) – Sokratesie, dlaczego nie uprawiasz muzyki; cytat z Narodzin tragedii F. Nietschego, wyrażający wątpliwości Sokratesa, w jakim stosunku pozostaje wiedza i sztuka, to, co logiczne i to, co intuicyjne. [przypis edytorski]

      2

      Gebu

1

Sokrates, warum treibst du keine Musik (niem.) – Sokratesie, dlaczego nie uprawiasz muzyki; cytat z Narodzin tragedii F. Nietschego, wyrażający wątpliwości Sokratesa, w jakim stosunku pozostaje wiedza i sztuka, to, co logiczne i to, co intuicyjne. [przypis edytorski]

2

Geburt der Tragödie (niem.) – Narodziny tragedii; tytuł dzieła F. Nietschego. [przypis edytorski]

3

Moi j'aime la femme à la folie… (fr.) – kocham tę kobietę do szaleństwa. [przypis edytorski]

4

genre (fr.) – gatunek. [przypis edytorski]

5

Chat noir (fr.: czarny kot) – paryski kabaret funkcjonujący w latach 1881–1897, skupiający ówczesną bohemę artystyczną. Ważne zjawisko kulturalne, wpłynęło na atmosferę Paryża i całej Europy. [przypis edytorski]

6

Salis, Rodolphe (1851–1897) – twórca, właściciel i dyrektor paryskiego kabaretu „Chat noir”. [przypis edytorski]

7

bohema – tu: niezorganizowany i niemoralny sposób bycia właściwy artystom. [przypis edytorski]

8

Delmet, Paul Julien (1862–1904) – fr. kompozytor i piosenkarz. [przypis edytorski]

Скачать книгу


<p>1</p>

Sokrates, warum treibst du keine Musik (niem.) – Sokratesie, dlaczego nie uprawiasz muzyki; cytat z Narodzin tragedii F. Nietschego, wyrażający wątpliwości Sokratesa, w jakim stosunku pozostaje wiedza i sztuka, to, co logiczne i to, co intuicyjne. [przypis edytorski]

<p>2</p>

Geburt der Tragödie (niem.) – Narodziny tragedii; tytuł dzieła F. Nietschego. [przypis edytorski]

<p>3</p>

Moi j'aime la femme à la folie… (fr.) – kocham tę kobietę do szaleństwa. [przypis edytorski]

<p>4</p>

genre (fr.) – gatunek. [przypis edytorski]

<p>5</p>

Chat noir (fr.: czarny kot) – paryski kabaret funkcjonujący w latach 1881–1897, skupiający ówczesną bohemę artystyczną. Ważne zjawisko kulturalne, wpłynęło na atmosferę Paryża i całej Europy. [przypis edytorski]

<p>6</p>

Salis, Rodolphe (1851–1897) – twórca, właściciel i dyrektor paryskiego kabaretu „Chat noir”. [przypis edytorski]

<p>7</p>

bohema – tu: niezorganizowany i niemoralny sposób bycia właściwy artystom. [przypis edytorski]

<p>8</p>

Delmet, Paul Julien (1862–1904) – fr. kompozytor i piosenkarz. [przypis edytorski]