Kaçış. Rollan Seysenbayev
Чтение книги онлайн.
Читать онлайн книгу Kaçış - Rollan Seysenbayev страница 5
![Kaçış - Rollan Seysenbayev Kaçış - Rollan Seysenbayev](/cover_pre1268782.jpg)
Uzun boylu bir adam çadırın kapılığını araladı:
“Kim o?”
“Ben”, yanıtladı Kudaybergen, adını vermemeği akıllıca bularak: “Ben” diye tekrarladı.
Adam muhtemelen onu sesinden tanıdı ya da “ben” diyen bu kişinin kimliğini öğrenmek istemedi pek.
“Lütfedersiniz” diye davet etti.
Ve ancak atından indikten sonra Kudaybergen durumu fa-ketti.
Kisık6… Bu ki ünlü ihtiyar Kısık’tı. Kudaybergen tör7 kısmına, saygın makama oturdu.
“Ne içeceksin pehlivan?” sordu Kisık.
“Ne var?”
“Kımız, tarı koje, saumal, ayran.”8
“Ya sen neler söylüyorsun?” bir köşeden Kisık’ın karısı seslendi.
“Eee, ben unutmuşum, bunların hepsi gündüz vardı. Ama şimdi anlaşılan sade su kalmış”, diye yanlışını düzeltti Kisık ve kibarca sordu: “Güzel bir ister misin?”
Kudaybergen gülümsedi. Kisık öyle bir insandı ki, bu tür insanlara kırgınlık duymak günahtır. Bu garip ihtiyarla ilgili sayısız efsane ve rivayet vardı. Aksi, sadece kendine güvenen, neşeli ihtiyar anlaşılan bu karışık dönemde de alışkanlıklarını değiştirmemişti.
“Aiz Kisık”, Kudaybergen neredeyse yalvaracak oldu: “Canımı alma, ne varsa ver işte”.
Söyledi ve ayaklarını uzatarak keregeye9 yaslandı; at sırtında uzun bir yol gelmişti, vücudu yorgunluktan kırılıyordu.
“Misafire her önüne geleni veremezsin, pehlivan” diye Kisık itiraz etti: “Bugün artık böyle yat, yarın bir hayvan getirir, seni padişahlar gibi ağırlarım. İnşallah Kisık’ın evinde bir kele tatmak de nasip olur sana. Sabret pehlivan.”
Bütün bu lafları sakin, huzurlu bir ses tonuyla söyledi. Ve misafirle dalga mı geçtiği yoksa ona gerçekten bir şölen mi vaat ettiği tam olarak anlaşılamadı.
Kudaybergen gözlerini yumdu, Kisık ise boynuzdan yapılma tütün kabını çizmenin tabanına vurarak avucuna bir hayli nasıbay10 aldı.
“Ey, baybişe, kıpırda” diye seslendi. Kendisi ise nasıbayı ağzına alarak, eşiğin yanı başına yaslamış olduğu dombırasına uzandı.
Aşıkları sıkıştırdı, tellere bir iki dokunarak kontrol etti, gözlerini kısarak çalmaya başladı.
Kudaybergen uzun uzun ona baktı. Ozanın parmakları tellerin üzerinde uçuyordu. En önemli ezgiyi buruk bir özlem ve acının sindiği o ezgiyi Kisık iki kere çaldı. Kudaybergen önce Kisık’ın yanlış yaptığını ve ezgiyi yeniden çalarak yanlışını düzeltmek istediğini düşündü, ama sonradan bunun bilerekten, misafirin dikkatini bu parçaya odaklamak için özellikle yapıldığını anladı.
Tra-ra-ra-ra-u-u-u…
Ta-ta-ta-ay-i-i-i…
U-u-u-u—au-u—yy-yy-y…
Kay11 bitmeden önce dombıra uzun, inleyen bir ses çıkarttı ve Kisık “derinden bir “uf” diyerek tellere son bir kez vurdu.
Gözlerini açtı, dombırayı dizlerinin arasına bıraktı.
“Kasvetlidir değil mi?” dedi bir süre sonra. “Kasvet” diye tekrarladı ve yüzünü Kudaybergen’e döndü: “Pehlivan, anlıyor musun bu küyde neler anlatıldığını? Sen hiç dombıranın ruhunu anlıyor musun?”
“Belki her şeyi gerektiği kadar anlamıyorum” Kudaybergen ne diyeceğini şaşırdı.
“Buna da şükür.” Ama şimdi ne tür pehlivanlar peydahlanmış… Size artık dombıra gerek değil. Sizin neyinize bu tahta parçası, size beşatar12 gerek, öyle değil mi?” diyerek, kaynamakta olan çaydanlığı getiren kadına yüzünü döndü.
Yaşlı kadın gülümsündü, hiçbir şey söylemedi. Ama Kudaybergen kahkaha çekti, uzun uzun içten güldü. Bu ona iyi geldi, hafifledi. Olacak şey mi, evini barkını bırak git, saklan, sürekli koştur, çatış ve birdenbire bizzat Kisık’ın evine tosla. Ona bakıp Kisık da güldü.
“Yağmur yağıyor” dedi kadın, kaseyi Kudaybergen’e verirken: “Sabaha kadar yağacak.”
“Bizim evde herkes kâhin” dedi Kisık karısına bakarak: “Evde oturuyor ama her şeyi bilir. Söyle bakalım, ahırda bizim ala inek hangi otları yiyor?”
“Şuna bak” dedi kadın, kendisiyle alay edildiğini görünce: “İç oğlum, sen onu dinleme.”
“Ne? Sen benimle nasıl konuşuyorsun? Hemen sus, boş boş konuşma. Yağmur var mı yok mu, senin işin değil?” Kisık sinirleniyormuş gibi yaptı.
“Ya siz rahatsız olmayın, ben biraz dinlenip gideceğim” dedi Kudaybergen.
“Ben onu kastetmiyorum. Diyorum ki, kendi evinde bile insana rahat yok karı yüzünden” Kisık muzipçe gülümsündü.
“Size kimse uğramaz mı?” aniden ilgilendi Kudaybergen.
“Neden uğramasınlar? Uğrarlar. Herkes uğrar. Senin kimle ilgilendiğine bakar.” Kisık beklenti içinde gözlerini kıstı. “Bir hafta önce beyazlar geldiler, atı alıp gittiler. Daha başkaları da geldiler, yeni hükümetten oldukları söylediler, ineği alıp götürmek istediler, vermedim. Kan içici birisi peydahlanmış derler, beksultan’mış adı. Oda geldi bana. Şimdi de soran olursa “Batır Kudaybergen, o adamı öldüren vardı ya onun ta kendisi konuğum oldu” derim.
Kudaybergen irkildi.
“Ne demek istiyorsun sen?” gerilerek dedi.
“Derim ki birbirinizi öldürüyorsununz” Kisık içini çekerek devam etti: “Toprağı savunamıyorsunuz, ama birbirinizi kesmeğe gücünüz yetiyor. Şimdinin kahramanlar böyledir işte.”
“Ama bir kazana iki koç başı sığar mı, ihtiyar” Kisık’ın sözlerine iyice içerleyen Kudaybergen sordu.
“Eh, serseri batırım benim… Koç işte bildiğin koç, ama siz ki insansınız sanki…”
“Kadın ne yapacağını bilmedi, dışarı çıktı.
“Ben ki öldürmek istediğim için öldürmedim,
6
Kisık – yamuk. Mecazı anlamı: dik kafalı, aksi.
7
Tör – geleneksel kazak çadırında veya evde salonun ortasına kondurulan sehpa veya masanın baş tarafındaki yer. Oraya aile reisi ya da çok saygın konuklar oturabilirler.
8
Kazaklar arasında yaygın içecekler.
9
Kerege – geleneksel Kazak keçe evlerinin ahşaptan yapılan ızgara biçimindeki duvarı. (Ç. N.)
10
Nasıbay – ağızda çiğnenerek tüketilen tütün çeşidi.
11
Kay – hikâyeli ezgi, müzikal piyes. (ç. N.)
12
Beşatar – tüfek (Ç. N.)