İsa Muğanna yaradıcılığı İDEAL işığında. Шамиль Садиг
Чтение книги онлайн.
Читать онлайн книгу İsa Muğanna yaradıcılığı İDEAL işığında - Шамиль Садиг страница 3
![İsa Muğanna yaradıcılığı İDEAL işığında - Шамиль Садиг İsa Muğanna yaradıcılığı İDEAL işığında - Шамиль Садиг Çağdaş ədəbiyyat](/cover_pre1199747.jpg)
yaxın olacaq bir neçə başqa şəxslərdən də xahiş etdim. Amma mümkün olmurdu ki, olmurdu. Adətən
də, səhhətinin yaxşı olmadığı üçün bu görüş baş tut-murdu.
Bir gün dostum Əli İbrahimbəyli zəng etdi ki, səni İsa Muğanna ilə görüşdürəcəyəm. Bu şad xəbərə
muştuluq nə verəcəksən? Çünki bir vaxtlar bir tələbə
üçün əlçatmaz zirvədə olan böyük bir şəxsiyyətlə gö-rüşməyin mənim üçün ən şad xəbər olduğunu bilir-
di.
Və beləcə, İsa Muğannanın əlini sıxmaq və o əllərdən öpmək şərəfinə nail oldum. Qapalı dün-yamdakı bütün suallara Muğannanın özündən cavab
aldım. Bu sirli insanın təvazökarlığı və məntiqi məni 14
əsərlərində olduğundan daha çox heyran etdi.
Həyat yoldaşı Firuzə xanımla münasibətləri və
bu yaşda insanların bir-birinə necə hörmət və səda-qətlə yanaşmaları adamı onlara qibtə etməyə məcbur edirdi.
İlk görüşümüz elə Əli İbrahimbəyli ilə birgə baş
tutmuşdu. Elmə, incəsənətə və mədəniyyətə böyük qiymət verən Əli müəllimin və mənim suallarım Muğannanı 200000 illik tarixin dərinliklərindən, 70-80-ci illərin Yazıçılar Birliyinə, ordan bu günə və gələcəyə
aparırdı. Hərdən Firuzə xanımın ərkyana “İsa, bir az nəfəs al, yavaş-yavaş danış” deyərək keçirdiyi nara-hatçılıq bizi susmağa və seyr etməyə məcbur edirdi.
Ustad sənətkar söhbət əsnasında indiki gənclikdən şikayətini də dilə gətirdi. Əsərlərinin oxunma-masından və yenidən nəşr olunmamasından danışdı.
İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında
Elə bil neçə illərdir, arzusunda olduğum fikrimi səs-ləndirmək üçün kömək etdi mənə. Və söz verdim:
“85 illik yubileyinizə “İdeal” silsiləsindən, SafAğ elminin əsasları olan 6 əsəri müasir tələblərə uyğun çap edəcəyik”. Və belə də oldu: “İdeal”, “Məhşər”,
“Qəbiristan”,
“Cəhənnəm”,
“İsahəq-Musahəq”,
“GurÜn”, “İlan Dərəsi” əsərlərini redaktorluğumla çap etdik. Həftədə bir dəfə İsa müəllimi görməyə
getdim, qeydlərimizi, dizaynlarımızı ona göstərdim, kitabın formatı haqqında fikirlərini öyrəndim, düzə-lişlərini götürdüm. iki eynəyi üst-üstə qoyub oxuma-sına baxmayaraq, ustad sənətkar hər bir kitabının korrektə səhvinə belə diqqət yetirirdi. Ən çox üstün-15
də işlədiyimiz əsər isə “İdeal” oldu. Çünki həmin əsərə iki ayrıca bölmə yazmış, bəzi hissələrə isə xeyli əlavələr etmişdi. Digər tərəfdən də “Yanar ürək”dən bu tərəfə “heç kəsin anlamadığı bədbəxt OdƏr”in yazdığı bu əsər hər işarəsində böyük bir məna daşıyır, hər bir hərfi bir körpüdür. İsa Muğannanın xətti də o qədər mistikdir ki, bəzən elə olurdu ki, zəng edib filan sözdəki filan hərfdən sonra gələn hərf nədir deyə soruşmasaq olmurdu.
Hər dəfə də ağsaqqalın ocağında süfrə açılırdı.
İstər Firuzə xanım, istərsə də qızı Sevinc xanım qərb bölgəsinin zəngin nemətləri ilə bəzədilmiş süfrəyə
əyləşməyimizi israrla tələb edirdi. O qədər qayğı ilə, o qədər səmimi şəkildə yeməyi təklif edirdi ki, etiraz etməyə belə adam utanırdı. Firuzə xanım əsl azərbaycanlı ağbirçək təcəssüməsidir.
Firuzə xanımın İsa müəllimə qayğısı hər an diq-
İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında
qəti çəkir, bir Azərbaycan qadınının timsalında onunla fəxr edirdim. Söhbətlərin birində Firuzə xanım dedi ki, Allahdan bir arzum var ki, İsa yaşadığı müddətdə məni də yaşatsın. Onu heç kimə etibar edə bilmərəm. İsa müəllim özünəməxsus tərzdə güldü və dedi: – “Onda gərək əbədi yaşayasan!”
Bəli, İsa Muğanna əbədi yaşamağa haqqı çatan bir şəxsiyyətdir. Və sözsüz ki, yaşayacaq da. O vaxta kimi yaşayacaq ki, işıq gəmisi Olama-Yerə ensin və
bu dünyanı bir ideya altında birləşdirsin, sülhü, əmi-namanlığı bərqərar etsin. Bağ Atanın OdƏrləri ağ
günə çıxsın!
Bir gün demək olar ki, redaktoru olduğum bu əsərlərin hamısının çapı bitdi. Ən son əlimə aldığım 16
əsər isə “İdeal” romanı oldu. 750 səhifəlik bu əsər möcüzəvi bir görünüşlə ruhumun və kitab rəfimin şahı oldu. Sanki arzusunu belə qəlbimə gətirməyə
çəkindiyim bir iş baş tutdu.
Mənim də ustad sənətkarımıza bir töhfəm oldu.
“OdƏrlər” romanım. Roman haqqında İsa Muğanna-
ya danışdım. Kişinin elə bil çiçəyi çırtladı. “Nə vaxt verirsən, oxuyum”, – dedi. Buna inanmadım. Səhhətinin o qədər də yaxşı olmadığını görürdüm. Bunu oxumasını ondan istəməzdim. Amma israrla çap edib göndərməyimi istədi. Kitabı verdim. Üç gündən sonra zəng etdi:
– Ya Allah! Ya Allah! Necəsən? Əsərini oxudum,
ürəyimə çox yatdı. Çox mənalı, müdrik, ali roman yazmısan. Sevinə-sevinə təbrik edirəm. Böyüksən, amma daha böyük gələcəyini gözləyirəm… Xahiş
İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında
edirəm səhifələrin arxasındakı qeydlərimə laqeyd ol-ma… Çünki bizim ikimizin taleyi var bu kitabda. Tale birliyi, əbədi yazıçılıq birliyi, gələcək həyat birliyi böyük, nadir xoşbəxtlikdir…
Məncə,